Startpagina › Bank

Phishing en bankfraude: herkennen en melden

Door Christian Costa · Bijgewerkt op 19 oktober 2026

Volgens DNB vraagt een bank nooit naar uw privégegevens, inlogcode of om geld over te maken. De Rijksoverheid zegt: vraagt uw bank aan de telefoon om geld over te boeken of uw inloggegevens of pincode door te geven, verbreek dan meteen de verbinding. Bent u er toch in getrapt, neem dan direct contact op met uw bank, laat passen blokkeren en doe aangifte bij de politie als u schade hebt.

Wat is phishing?

Bij phishing proberen criminelen via e-mail, sms, WhatsApp, QR-codes of een telefoontje uw gegevens of geld te stelen. De Rijksoverheid: klik nooit op links of QR-codes die u niet vertrouwt en waarschuw altijd de Fraudehelpdesk.

Volgens de politie sturen oplichters bijvoorbeeld een bericht dat er iets mis is met uw bankgegevens of dat uw bankpas is verlopen; dat zijn smoesjes om u naar een onveilige (bank)website te lokken waar u uw inloggegevens invult. Volgens DNB vragen ze ook om geld over te boeken naar een zogenaamd ‘veiligere’ rekening.

Zo herkent u een valse e-mail of website

Signalen van een valse e-mail volgens DNB:

• achter het apenstaartje in het e-mailadres staat een andere naam dan die van uw bank;
• uw naam staat niet bovenaan;
• u moet snel iets doen omdat het anders fout gaat;
• u moet inloggegevens intypen na een link of QR-code;
• een zip- of rar-bestand als bijlage;
• een link naar een website die niet van uw bank is (beweeg de muis over de link zonder te klikken);
• onjuiste contactgegevens;
• spelfouten.

Nepsite: het webadres van een bank gebruikt volgens DNB altijd een beveiligde verbinding (https met een s en een hangslotje); ontbreekt die beveiliging, dan is het een valse site. Webadressen kunt u controleren bij Check je Linkje.

Ook BKR, waar kredieten als BKR-registratie worden vastgelegd, stuurt nooit e-mails over een betalingsachterstand of met een link om gegevens te delen; afbetalingen doet u nooit aan BKR. Zulke berichten zijn phishing.

Neptelefoontjes en spoofing

Spoofing: oplichters kunnen bellen vanaf een willekeurig nummer, bijvoorbeeld dat van uw bank of gemeente; soms ziet u zelfs het echte nummer van de bank op uw scherm. Andere signalen volgens de Rijksoverheid: een bandje met keuzemenu, of een buitenlands nummer dat maar 1 keer overgaat (niet terugbellen).

Oplichters doen zich ook voor als medewerkers van DNB, dat onder meer het depositogarantiestelsel uitvoert. DNB belt volgens eigen zeggen nooit uit het niets op en vraagt nooit om uw pincode of om geld over te maken.

Wat u zelf kunt doen

Preventietips van de politie: reageer nooit op e-mails of appjes die vragen om inlogcodes of pincode; ga voor online betalen naar de website of app van uw bank; klik geen betaalverzoeken van onbekenden aan; stuur uw bankpas nooit op (bij een nieuwe pas vraagt de bank altijd de oude door te knippen); stuur nooit een kopie van uw identiteitsbewijs; zet geen foto van uw rijbewijs op social media; geef aan de telefoon niet zomaar persoonsgegevens; houd software en beveiligingsupdates bij.

Toch ingegaan op een vals bericht?

DNB raadt aan direct contact op te nemen met uw bank, bankpassen of creditcards te laten blokkeren en aangifte bij de politie te doen als u schade hebt; u kunt ook contact opnemen met de Fraudehelpdesk.

De politie raadt aan zo snel mogelijk uw bank te informeren voordat u aangifte doet. Aangifte van phishing kan online met DigiD; persoonlijk aangifte doen kan na een afspraak via 0900-8844.

De Fraudehelpdesk ontvangt e-mails met verdachte links of bijlagen op een speciaal e-mailadres, het liefst doorgestuurd als bijlage; andere berichten (WhatsApp, sms, e-mails zonder links of bijlagen) meldt u via het meldformulier. Is het zeker phishing of malware, dan krijgt u dezelfde dag een e-mail terug.

Vergoedt de bank de schade?

Niet-toegestane betalingen (u hebt niet zelf ingestemd, bijvoorbeeld na diefstal van pas of telefoon, of na een sms of e-mail om gegevens te ‘bevestigen’): volgens Kifid moet de bank de schade in principe vergoeden, tenzij u zelf fraude pleegde of opzettelijk of met grove nalatigheid de veiligheidsregels niet naleefde; het is aan de bank om dat aan te tonen, en van u wordt verwacht dat u uitlegt hoe een onbevoegde de betalingen kon doen.

Artikel 7:528 van het Burgerlijk Wetboek: bij een niet-toegestane betaling betaalt de betaaldienstverlener het bedrag onmiddellijk terug, en in elk geval uiterlijk aan het einde van de eerstvolgende werkdag nadat hij van de transactie weet; dat geldt niet als de betaaldienstverlener redelijke gronden heeft om fraude te vermoeden en dat schriftelijk aan de AFM meldt.

Volgens de Commissie van Beroep van Kifid (uitspraak gepubliceerd 23 april 2026) is er pas sprake van grof nalatig handelen als een consument zich bewust is dat hij slachtoffer dreigt te worden van bankhelpdeskfraude en toch de instructies volgt; bij bankhelpdeskfraude is dat niet snel het geval.

Toegestane betalingen (u hebt zelf, op verzoek van een zogenaamde bankmedewerker, geld overgemaakt): volgens de Commissie van Beroep van Kifid (CvB 2026-0026, 8 juni 2026) hoeft de bank dat in beginsel niet te vergoeden, tenzij de bank haar zorgplicht heeft geschonden. Een bank hoeft een betaalopdracht in principe niet te controleren, tenzij zij zich bewust is van fraude of serieuze aanwijzingen heeft.

Artikel 7:524 van het Burgerlijk Wetboek: wie een betaalinstrument mag gebruiken, gebruikt het volgens de voorwaarden, neemt alle redelijke maatregelen om de persoonlijke beveiligingsgegevens veilig te houden, en meldt verlies, diefstal of onrechtmatig gebruik onverwijld aan de betaaldienstverlener. Artikel 7:527: ontkent u dat u met een betaling hebt ingestemd, dan moet de betaaldienstverlener bewijzen dat de betaling is geauthenticeerd en juist is geregistreerd en geboekt. Artikel 7:529: de betaler draagt de verliezen bij fraude of als hij opzettelijk of met grove nalatigheid de verplichtingen van artikel 7:524 niet nakwam; na de melding van verlies, diefstal of misbruik heeft gebruik van het betaalinstrument geen financiële gevolgen meer voor de betaler, tenzij hij frauduleus handelde.

Belangrijk: Dit artikel geeft algemene informatie en is geen persoonlijk financieel, fiscaal of juridisch advies. Controleer uw situatie bij de Belastingdienst, Dienst Toeslagen of een erkende adviseur.

← Alle artikelen over Bank